Het onderwerp van het vorige deel van de serie Stap voor stap was het plannen, voorbereiden en inpakken van trekkinguitrusting. Een goede uitrusting is het halve werk. Materiaal is een "hulpmiddel" dat je comfort tijdens de tocht kan vergroten, energie kan besparen of je kan helpen obstakels te overwinnen. Voorbereiding gaat echter niet alleen over wat je meedraagt. Vooral de conditie waarin je aan de tocht begint, is van groot belang.
Ongemakkelijke, uit elkaar vallende schoenen kunnen een wandeling in een hel veranderen. Aan de andere kant, als je voeten de geplande afstand niet aankunnen, zullen zelfs de beste schoenen je niet helpen. In geval van eerste hulp is een EHBO-doos niet erg nuttig als deze ergens onderin je rugzak begraven ligt. Een warme slaapzak zal je niet opwarmen als je lichaam niet voorbereid is op een ijzige nacht. En zelfs van een perfecte rugzak zul je niet veel plezier hebben als deze tijdens het lopen de hele tijd naar één kant helt als de Huzhu-pagode in Shanghai.
Ervaring, kennis en zowel fysieke als mentale paraatheid kunnen tot op zekere hoogte een vergeten of ontoereikende uitrusting compenseren. Andersom werkt het helaas niet. Laten we dus kijken hoe we ons kunnen voorbereiden op een trektocht.
Wandel, wandel en wandel
Als je een zittend beroep hebt, zullen je benen waarschijnlijk niet erg gewend zijn aan lange wandelingen en je rug niet aan een zware rugzak. Op pad gaan voor een tocht van tientallen kilometers terwijl je dagelijkse route bestaat uit lopen naar de auto en terug, is echt geen goed idee. Dit kan leiden tot pijn, blaren, achterblijven, of zelfs het afbreken van de tocht of langdurige gezondheidsproblemen (problemen met knieën, heupen, enz.). Op dezelfde manier kan je rug eronder lijden als deze niet gewend is aan een zware rugzak.
Maak daarom voor de trektocht tijd voor training. Begin met een kortere wandeling en bouw dit geleidelijk uit. Vervang de rit met de bus, metro of auto naar je werk of school door wandelen. Maak een paar dagtochten of weekendtrips. Neem al je spullen mee en test ze uit. Je zult snel in conditie komen en tijdens de trektocht zal niets je zomaar verrassen.
In een gezond lichaam
Voor iemand die gewend is om in een zacht bed onder een warm dekbed te slapen, kan buiten overnachten één ding betekenen: slaaptekort. Een vreemde omgeving, natuurgeluiden, kou en frisse lucht, een harde ondergrond, de beklemming van een slaapzak... dit alles kan leiden tot de enige vraag zodra de zon boven de horizon uitkomt: "Heb ik überhaupt wel geslapen?" Ook in dit opzicht kun je je voorbereiden. Slaap met een open raam, ga in je slaapzak liggen in plaats van onder het dekbed, en slaap idealiter een paar nachten op de grond of direct buiten.
De meest effectieve voorbereiding op kou is natuurlijk afharden (door douchen, zwemmen, de verwarming lager zetten of geleidelijk kledinglagen uit te trekken), wat je het beste voorbereidt op kou en tegelijkertijd je immuunsysteem versterkt, zodat je tijdens de tocht niet ziek wordt. Zo kun je langzaam wennen aan ongemak, waardoor nachten tijdens de tocht veel verkwikkender zullen zijn en je gemakkelijker nieuwe kracht opdoet.
Vaardigheden
Je kennis en vaardigheden met betrekking tot verblijf in de natuur spelen ook een niet te verwaarlozen rol. We zijn het er vast over eens dat vuur een praktische helper is. Het verwarmt je eten als de brander faalt, of jezelf tijdens een koude nacht, of als je doorweekt bent. Het droogt ook je natte spullen, dient als signaalmiddel of zelfs als bescherming. Als het droog is, kan vrijwel iedereen een vuur maken. Maar als je dezelfde activiteit hebt geprobeerd in zware regen of harde wind, zul je me waarschijnlijk gelijk geven dat dit geen gemakkelijke taak is. Training en ervaring komen hier ongetwijfeld van pas.
Het vermogen om vuur te maken onder alle weersomstandigheden met elk type tondel en brandstof kan een onschatbaar voordeel zijn tijdens een tocht, vooral (maar niet alleen) in crisissituaties. Hetzelfde geldt voor overnachten. Welke plek is geschikt om te overnachten (vanwege weers-, overstromings- en terreinredenen)? Hoe kun je de omgeving aanpassen zodat deze comfortabeler is en beter beschermt tegen de wind? Hoe bouw je een kwalitatieve schuilplaats zodat deze zelfs in een storm niet doorlekt of instort? De lijst met nuttige vaardigheden houdt daar niet op: het vermogen om provisorische hulpmiddelen te maken en beschadigde uitrusting te repareren, weersvoorspellingen, kennis van eetbare en geneeskrachtige planten of paddenstoelen, vaardigheden met betrekking tot waterfiltering, enz. kunnen van pas komen. De natuur stelt steeds nieuwe uitdagingen en er zijn geen grenzen aan zelfontwikkeling. Hoe meer je kunt, hoe beter je je waarschijnlijk zult redden tijdens de tocht.
Studie van het gebied
Bestudeer tot slot zorgvuldig de kaarten van het gebied waar je naartoe gaat. Focus vooral op veiligheids- en referentiepunten (beschaving, overnachtingsmogelijkheden, winkels, treinstations en haltes), drinkwaterbronnen (ik raad aan om de drinkbaarheid en stroming te controleren; in Tsjechië bijvoorbeeld hier), oriëntatiepunten en mogelijkheden om de route aan te passen (inkorten bij complicaties). Het is ook vanzelfsprekend om de lokale omstandigheden, gewoonten en wetten van het land waar je naartoe gaat te bestuderen.
Onderschat ook het weer niet en zoek uit betrouwbare bronnen met welke omstandigheden je waarschijnlijk te maken krijgt. Ligt er (nog) sneeuw op de plek en hoeveel? Ga je in het regenseizoen of het droge seizoen? Wat zijn de gemiddelde minimum- en maximumtemperaturen in deze periode? Hoe meer je weet, hoe beter je voorbereid bent.
Geef de exacte route en de datum van je reis door aan een derde persoon. Spreek af dat als je niet voor een bepaalde datum terug bent, deze persoon een zoekactie start. Tijdens de reis kun je ook berichten sturen dat je op bepaalde plaatsen bent aangekomen. Een geavanceerdere variant, geschikt voor gevaarlijkere expedities, is om specifieke punten en tijden af te spreken waarop je volgens plan deze punten zult passeren. Als je op de afgesproken tijden geen bericht stuurt vanaf deze locaties, zal dit een impuls zijn voor een zoekactie.
Voorbereiding van metgezellen?
Vergeet ook niet de conditie, de staat van de uitrusting en de ervaring van je reisgenoten te controleren. Zelfs als je jezelf perfect voorbereidt, kunnen ongeschikt schoeisel, onvoldoende voorbereiding, niet-functionele kleding of de slechte fysieke conditie van je vrienden de hele expeditie in de war schoppen. Daarom raad ik aan om voor de eigenlijke trektocht een "testtocht" te maken. Niet alleen zul je daardoor beter op elkaar ingespeeld raken, elkaar "testen" en verwachtingen verduidelijken, maar je zult ook ontdekken of jullie als reisgenoten bij elkaar passen.
En wat komt er hierna?
In de serie Stap voor stap hebben we voeding al genoemd. We hebben echter nog niet besproken wat het meest geschikt is voor onderweg en hoe je weet hoeveel je mee moet nemen. Je kunt je dus verheugen op het onderwerp voeding tijdens de trektocht in het volgende, vijfde deel, dat over 14 dagen weer verschijnt. Ik beloof dat het voedzaam zal zijn. :-)
