Een expeditie in de natuur is een kans om te ontspannen, onvergetelijke ervaringen op te doen met vrienden, verbinding te maken met het landschap, jezelf te overtreffen, zelfreflectie te beoefenen of juist helemaal op te gaan in het moment. Wat je reden ook is, je zult waarschijnlijk op zoek zijn naar een manier om de reis zo comfortabel en probleemloos mogelijk te beleven. Dat betekent dat je alles bij je hebt wat je nodig hebt, inclusief voldoende eten en drinken, en dat je voorbereid bent op mogelijke obstakels.
Daarom heb ik deze serie voor je gemaakt, die inspiratie kan bieden voor je avonturen. Stap voor stap zal ik onderwerpen behandelen zoals uitrusting, de juiste rugzak, oriëntatie, voeding, hydratatie enzovoort.
Laten we direct naar het eerste onderwerp gaan en de lijst met dingen die je in het veld nodig kunt hebben doornemen. Zo beginnen we aan onze gezamenlijke reis door de serie 'Voorbereiding op een trektocht stap voor stap', die ons er onder andere aan herinnert dat (ook) de reis het doel is en dat het goed is om er ten volle van te genieten.
Wat mag je niet vergeten voor een trektocht?
Geluk is met de voorbereiden, zegt men. En zelfs als het geluk niet aan je zijde staat... ben je voorbereid. :-) Hoewel je relatief licht bepakt kunt reizen, betekent een betere uitrusting meer comfort en betere startcondities om eventuele crisissituaties het hoofd te bieden. Aan de andere kant, als je vier paar schoenen, een halve keuken en honderdvijftig meter touw meedraagt, zullen je rug en benen je niet dankbaar zijn. De ideale weg is natuurlijk om precies genoeg bij je te hebben – niet meer en niet minder. Dat is makkelijker gezegd dan gedaan. Daarom heb ik een paar tips voor uitrusting opgeschreven die van pas kunnen komen tijdens een trektocht:

Geschikt schoeisel
Het eerste item op de uitrustingslijst is vanzelfsprekend, maar juist daarom moet ik het als eerste noemen – geschikte schoenen. Kwalitatieve en comfortabele schoenen die passen bij het terrein, het klimaat en de afstand zijn de basis van letterlijk elke stap. Het kan ook handig zijn om reserve-schoenen mee te nemen, zoals lichte sandalen, voor het geval je primaire schoenen beschadigd raken of nat worden. Sandalen kunnen ook worden gebruikt bij warm weer en in minder uitdagend terrein. Vergeet niet om voor vertrek je schoenen, kleding en rugzak grondig te impregneren (een spray-impregneermiddel kan dienen, of bijenwas voor leren producten).
Kleding voor elk weertype
Wat betreft kleding draag ik meestal: een waterdichte jas, een sweatshirt of vest, twee tot drie T-shirts, twee broeken (ik raad er een aan met afritsbare pijpen), handschoenen, een sjaal/col, een muts, gamaschen en thermo-ondergoed voor de winter, sokken en ondergoed afhankelijk van de lengte van de reis. Vooral reservekleding, maar ook andere uitrusting, is het belangrijk om droog te houden. Tegen regen beschermen je spullen betrouwbaar met een regenhoes voor de rugzak, die bij sommige rugzakken is inbegrepen of die je apart kunt kopen. Waterdicht verpakte kleding garandeert dat je een droog alternatief hebt als je bijvoorbeeld met rugzak en al in een rivier valt.
Jezelf droog houden doe je met kleding met een hoge waterkolom (idealiter ten minste 20.000 mm) of een waterdichte poncho. Deze kan bovendien dienen als schuilplaats voor het kamperen, als zitmat bij vochtig of koud weer, of als extra isolatielaag in noodgevallen.
Kamperen
Bij elke trektocht hoort onlosmakelijk slaapuitrusting. Een slaapzak die is aangepast aan de ochtendtemperaturen en een duurzaam slaapmatje zijn absoluut noodzakelijk voor een goede nachtrust. Een licht, comfortabel en betrouwbaar slaapmatje voor op reis zorgt naast een goede nachtrust ook voor bescherming tegen de kou van de grond, wat een cruciale invloed kan hebben op je prestaties de volgende dag. Het is de moeite waard om de keuze niet te onderschatten. Een breed aanbod aan kampeermatjes stelt je in staat om de meest geschikte variant te kiezen die past bij jouw behoeften en eisen, en die je het nodige comfort biedt, zelfs in uitdagende omstandigheden.
Afhankelijk van de stijl van overnachten die bij je past, kun je verder kiezen voor een tent, bivakzak, hangmat, tarp, poncho, of eventueel een constructie voor het bouwen van een schuilplaats, enz. Je zult dus waarschijnlijk moeten kiezen tussen een comfortabele maar zware tent, of minimalistische en lichte alternatieven.

Vul je energie aan
En als je niet van plan bent om koud te eten, zul je kookgerei gebruiken: een brander (met voldoende brandstof), een voldoende grote pan met deksel (ik raad minimaal 1 liter aan), een duurzame lepel, of eventueel een mok. Voor beweging in de nacht en kamperen is een krachtige zaklamp handig, of beter nog een hoofdlamp, die je beide handen vrij laat (wat nuttig is bij het kamperen, zoeken in de rugzak, lopen met wandelstokken, enz.). Ik raad een waterdichte hoofdlamp aan met de mogelijkheid om de lichtintensiteit te kiezen, met stroboscoop en rood licht (dit verstoort het natuurlijke 'nachtzicht' minder dan wit licht). Ook opgeladen reservebatterijen kunnen van pas komen.

Basisuitrusting
Wat betreft gereedschap is een mes een essentieel onderdeel van de uitrusting. Het komt van pas bij het eten, kamperen, aanpassen van de uitrusting, het maken van provisorisch gereedschap en andere activiteiten. Een groter zakmes (idealiter met een geïntegreerde zaag en ander gereedschap) of een groot vast mes kan dienen. Tot de basisuitrusting behoren ook aansteker en lucifers, of je nu van plan bent te kamperen of niet. Vuur dient om op te warmen, eten op te warmen, te drogen en om muggen te verjagen.
Wat lucifers betreft, raad ik niet-veiligheidslucifers aan (je kunt ze overal mee aansteken), of speciaal behandelde lucifers tegen wind en vocht. Ik geef de voorkeur aan een jet-aansteker (deze is aanzienlijk krachtiger). Om in een crisissituatie (en zeer vochtige omgeving) gemakkelijk vuur te kunnen maken, is een aanmaakmiddel handig (bijv. spiritustabletten, een klein kaarsje, enz.).
Houd de koers aan
Op een trektocht kun je ook niet zonder een goede kaart, of je nu kiest voor een papieren of elektronische versie. Als je van plan bent papieren kaarten te gebruiken, raad ik aan om ze te regelen/printen met voldoende ruimte rondom je route, zodat je niet van de kaart 'afloopt' en verdwaalt. Hetzelfde geldt voor gedownloade offline kaarten (bijv. als je dicht bij de grens beweegt, is het handig om ook de kaarten van het buurland te downloaden). Het is ook de moeite waard om papieren kaarten te isoleren. Er is echt niets ergers dan een doorweekte kaart. Over kaarten praten we meer in het derde deel van deze serie, dat ik aan oriëntatie zal wijden.
Een ander nuttig onderdeel van de uitrusting is een touw, dat veelzijdig kan worden gebruikt: reparatie van uitrusting, bevestigen van extra spullen aan de rugzak, vervanging voor een riem of veters, overwinnen van obstakels, eerste hulp, maken van een schuilplaats, enz. Bijzonder praktisch in dit opzicht is een licht en compact paracord. Ik raad een lengte van minimaal 20 meter en een diameter van 4 mm aan, die meer dan 250 kg kan dragen.
Een voorwerp dat een onbetwistbare plaats heeft in de basisuitrusting is ook een EHBO-doos. De inhoud ervan zal ik daarom wat gedetailleerder bespreken:
EHBO-doos
Een EHBO-doos kan niet alleen voor jou van pas komen, maar ook voor je medereizigers. Elke trektocht brengt een zeker risico met zich mee, omdat we ons vaak in uitdagend en onbekend terrein begeven, met vuur, messen, enz. werken. Met vermoeidheid neemt de kans op fouten toe en we mogen ook het extra gewicht dat we op onze rug dragen niet vergeten (wat zich bij elke zwaardere stap wreekt). Spijsverteringsproblemen, diarree of simpelweg pijn kunnen je reis ook behoorlijk onaangenaam maken. Een EHBO-doos kan het verschil betekenen tussen relatief comfort en lijden bij elke stap, maar ook het verschil tussen leven en dood.

Ik wil je hier echter niet onnodig bang maken. Een angstige voorbereiding op alle mogelijke zwarte scenario's is niet bepaald een goed startpunt voor een reis. Het risico moet niet worden overschat en je moet jezelf niet onnodig stressen, maar aan de andere kant is het ook niet goed om het te negeren.
Daarom mogen in de EHBO-doos vooral de volgende zaken niet ontbreken:
- Middelen voor eerste hulp: breed verband, breed tourniquet, middel voor het versnellen van bloedstolling, folie voor pneumothorax, beademingsmasker.
- Middelen voor kleine behandelingen: zwachtel, pleisters van verschillende groottes en ademend vermogen, desinfectie, leukoplast, voetpoeder, brandwondengel, insectenbeten, enz.
- Medicijnen voor de behandeling van ziekten: medicijnen tegen koorts, ontstekingen, pijn, diarree, constipatie, allergie en persoonlijke specifieke medicijnen. Magnesiumtabletten tegen spierkrampen zijn ook handig.
- Universele middelen: handschoenen, schaar, sjaal, zonnebrandcrème in kleine verpakking.

Hulp inroepen
Als je in een crisissituatie terechtkomt (als voorbeeld noem ik een gebroken been), kan een reddingsdeken onderkoeling voorkomen. Deze kan ook worden gebruikt als signaalmiddel om hulp in te roepen (de metalen laag reflecteert niet alleen warmte, maar ook licht goed). Voor hetzelfde doel kan een fluitje dienen, dat soms deel uitmaakt van de borstbanden van rugzakken (bijv. Lowe Alpine AirZone Trail Camino 37:42), of een intens licht.
Het belangrijkste signaalmiddel zal echter waarschijnlijk de mobiele telefoon zijn. Deze is in veel opzichten een wonderbaarlijk multifunctioneel hulpmiddel (navigatie, licht, internet, weer, hulp inroepen, enz.), maar te veel vertrouwen erin kan zich wreken. Het is genoeg om buiten bereik te zijn, of de telefoon gaat kapot, wordt nat, je verliest hem of hij raakt simpelweg leeg. Dan verlies je niet alleen één hulpmiddel, maar meteen meerdere, als je geen andere alternatieven hebt. Daarom raad ik aan om op essentiële gebieden niet alleen op één stuk uitrusting te vertrouwen, maar alternatieven klaar te hebben.
Andere nuttige uitrusting
Andere items die van pas kunnen komen, zijn reservegeld in alle valuta's van de landen waar je doorheen zult reizen. Ik raad aan om reservegeld apart van het primaire geld op te bergen (bijv. het ene bij je dragen en het andere in de rugzak), voor het geval van verlies. Een situatie waarin je honderden kilometers van huis bent en niet eens geld hebt voor een ticket, klinkt niet erg aantrekkelijk. Hetzelfde geldt voor alle reservevoorwerpen en voorwerpen met een vergelijkbare rol: leg ze niet op dezelfde plek.
Op een trektocht komt ook een sneldrogende handdoek van pas, in de felle zon zul je een hoofddeksel (een veelzijdige sjaal volstaat ook) en een zonnebril waarderen. Tot slot zijn papieren zakdoekjes of toiletpapier nuttig. Universeel bruikbare plastic zakjes en hersluitbare zakjes zijn ook een praktisch kleinigheidje dat van pas kan komen. Om natte was te drogen gebruik je het al genoemde touw en knijpers. Een naald en draad zul je waarderen bij het repareren van kleding. Voor het verlengen van de levensduur van de telefoon kan een lichtere powerbank handig zijn. En vergeet zeker de hygiënische hulpmiddelen, geld, documenten, water en eten niet, die de neiging hebben om thuis te blijven (net als het zout dat uit eigen ervaring vaak wordt vergeten).

Bronnen:
(1) https://www.czechout.cz/article/poradna/co-si-sbalit-na-trek
(2) https://www.paracord.cz/www-paracord-cz/1-O-NAS/2-O-Paracordu
(3) https://www.moira.cz/blog/funkcni-na-druhou-jak-spravne-vrstvit-aby-zima-nemela-sanci/