Ga je in de winter de bergen in? Houd je van adrenaline-ervaringen en ben je van plan om de geprepareerde pistes te verlaten om te gaan freeriden of zelfs heliskiën? In dat geval is een lawinerugzak een absolute noodzaak.
Lawinerugzakken zijn bedoeld voor iedereen die zich in bergachtig terrein begeeft waar het risico op lawines bestaat. Naast freeriders kunnen dit ook skitoeristen of bijvoorbeeld bestuurders van sneeuwscooters zijn. Als je een van deze sporten beoefent, onderschat dan zeker het risico op lawines niet en schaf een lawinerugzak aan die je kan helpen in leven te blijven als er een lawine afgaat.
Hoe werken lawinerugzakken
Bij een lawine is de meest voorkomende doodsoorzaak bedolving en daaropvolgende verstikking onder de sneeuwmassa. Slachtoffers van dit ongeluk hebben vaak geblokkeerde luchtwegen door de enorme druk op de borstkas en bij volledige bedolving is de overlevingskans minder dan 50%.
Lawinerugzakken voorkomen dat je in een lawine wordt begraven door je volume te vergroten. Bij de beweging van deeltjes van verschillende groottes geldt namelijk dat grotere deeltjes naar boven worden geduwd, en precies zo werkt het ook bij lawines. In het begin wordt een persoon die door de lawine wordt meegesleurd naar het oppervlak geduwd, maar dat verandert op het moment dat de lawine tot stilstand komt. De hogere dichtheid van het menselijk lichaam ten opzichte van sneeuw zorgt ervoor dat een persoon plotseling dieper in de sneeuwmassa wegzakt. Dit fenomeen wordt voorkomen door lawinerugzakken, die aan de binnenkant zijn uitgerust met 1 of 2 airbags. Deze vullen zich met lucht na het trekken aan de hendel en vergroten je volume met wel 170 liter. Statistieken uit 2010 laten zien dat bij het gebruik van reddings-ABS-rugzakken 97% van de personen de lawine overleefde en 84% ongedeerd bleef.
Typen lawinerugzakken
Momenteel zijn er verschillende soorten lawinerugzakken op de markt. Het meest gevestigde en bekende systeem is de ABS-rugzak. Deze rugzakken zijn verdeeld in twee delen: de basiseenheid en de hoes, die je kiest op basis van het gewenste volume van je rugzak. Het voordeel is dat je alleen de basiseenheid kunt kopen en het volume-deel ook van andere merken kunt krijgen, zoals Burton, Dakine. De basiseenheid bevat twee met lucht vulbare zakken die aan de zijkanten van de rugzak zijn geplaatst, zo dicht mogelijk bij het zwaartepunt van het menselijk lichaam. Elk van deze zakken heeft een volume van ongeveer 85 liter. Een ander onderdeel is een drukfles gevuld met een gasmengsel. Bij het activeren van de trekker, die is uitgerust met een patroon, ontstaat een drukgolf die in de drukfles een onderdruk veroorzaakt, waardoor beide luchtzakken zich beginnen te vullen. Deze kunnen je vervolgens in een lawine het leven redden. Het enige mogelijke nadeel van het ABS-systeem, waar veel over wordt gediscussieerd, is vooral het probleem van de onbeschermdheid van het hoofd en de nek, wat andere fabrikanten oplossen door de airbag op een alternatieve manier te plaatsen.
Andere typen lawinerugzakken zijn bijvoorbeeld BSA-rugzakken. Ze verschillen van ABS-producten vooral door de plaatsing van de airbag, die in dit geval slechts één is met een volume van 150 liter. Na activering blaast de airbag zich direct achter je hoofd op als een kussen en voorkomt zo verschillende verwondingen aan de nekwervels. Een ander verschil met het ABS-systeem is de mechanische hendel. Een vergelijkbaar systeem hebben de rugzakken van het bedrijf Mammut/SnowPulse. De luchtzak blaast zich in dit geval niet alleen achter je rug op, maar ook rondom de schouders, waardoor verwondingen aan hoofd, schouders en nek nog beter worden geëlimineerd. Een mogelijk nadeel van een dergelijk geplaatste airbag is echter de vermindering van je zicht.
Prijs
Hoewel lawinerugzakken relatief duur zijn, is de laatste jaren een geleidelijke prijsdaling zichtbaar, wat samenhangt met de toenemende concurrentie tussen fabrikanten. Momenteel koop je een kwalitatieve lawinerugzak in een prijsklasse van ongeveer 500 tot 800 euro. De prijs hangt vooral af van de fabrikant en de grootte van de rugzak. Bij aankoop moet je ook rekening houden met de kosten voor de drukfles. Sommige fabrikanten voegen de fles toe aan de rugzak en nemen deze op in de totaalprijs. Bij anderen kun je kiezen of je de rugzak met of zonder fles wilt kopen. De prijs van flessen hangt af van het materiaal en het gewicht en varieert van 80 tot 240 euro. Na gebruik is het mogelijk om de lege fles bij geautoriseerde servicecentra en winkels tegen een kleine vergoeding opnieuw te laten vullen, zodat je niet elke keer een volledig nieuwe hoeft te kopen.
Welk merk je ook kiest, laat je voor aankoop goed adviseren door een expert. Zelfs de beste lawinerugzak kan je namelijk niet redden als hij niet goed op je rug zit, de drukfles beschadigd is of de airbags verkeerd zijn opgevouwen en geplaatst. Houd er ook rekening mee dat je voor gebruik van de rugzak in het terrein het activeringssysteem perfect moet kennen en beheersen. Kies daarom zorgvuldig en overweeg de voor- en nadelen van alle aangeboden typen rugzakken.
We wensen je veel adrenaline-ervaringen toe.
